Kran kabeli enerji ötürən adi güc kabelindən daha çox, hərəkət mexanizminin daim yük daşıyan elementlərindən biridir. Kabel barabana sarılıb açıla, festoon arabacıqları arasında ilgəklər yarada, kran körpüsü boyunca irəli-geri hərəkət edə və ya şaquli istiqamətdə öz çəkisinin təsirinə məruz qala bilər. Hər quruluşda əyilmə, dartılma, burulma, təcil, zərbə və xarici mühit təsirlərinin birləşməsi dəyişir. Buna görə düzgün seçim yalnız gərginliyə və en kəsiyinə deyil, kranın bütün hərəkətinə əsasən aparılmalıdır.
Birtaş Kablo portfelində BIRTFLEX CRANE, BIRTDRUM və BIRTFESTOON məhsulları ayrı-ayrı tətbiq istiqamətlərini təmsil edir. Adların oxşar olması bütün məhsulların bir-birini əvəz edə biləcəyi demək deyil. Baraban kabelinin sarılma davranışı, festoon kabelinin asqısı və arabacıqlar arasındakı keçidləri, sərbəst hərəkət edən kran kabelinin dartılma və burulma yükləri fərqlidir. Məhsul kodu seçilməzdən əvvəl mexaniki quruluşun sxemi çəkilməli, güc, idarəetmə və ekranlama tələbləri bu sxemdə göstərilməlidir.
Əvvəlcə kabeldaşıma mexanizmini müəyyənləşdirin
Barabanlı sistemdə kabel gövdəyə nəzarət olunan laylar şəklində sarılır. Kabel hər dövrdə həm əyilir, həm də dartılır; çoxlaylı sarınma olduqda altdakı kabel üst layların təzyiqinə məruz qala bilər. Festoon sistemində kabel daşıyıcı arabacıqlardan ilgəklər şəklində sallanır; arabacıqlar yaxınlaşdıqda ilgəklər dərinləşir, uzaqlaşdıqda isə açılır. Sərbəst asqı və ya trolley birləşməsində kabel daha qeyri-müntəzəm yırğalanmaya və burulmaya məruz qala bilər. Kabel zənciri isə istiqamətləndirilmiş və təkrarlanan əyilmə hərəkəti yaradır.
Texniki şərt yalnız “kran kabeli” ifadəsi ilə məhdudlaşdıqda istehsalçının hansı hərəkət fərziyyəsini əsas götürəcəyi qeyri-müəyyən olur. Kranın növü, üfüqi və şaquli gediş məsafəsi, qaldırma hündürlüyü, kabelin hərəkətli uzunluğu, sarınma layı, barabanın və yönləndirici çarxların diametrləri, dövr sayı, iş sürəti, təcil, külək və temperatur göstərilməlidir. Kabelin öz çəkisini daşıyıb-daşımadığı, ayrıca dartı elementindən istifadə edilib-edilmədiyi və birləşmə nöqtələrində nə qədər yük yarandığı da qeyd olunmalıdır.
| Mexanizm | Tipik mexaniki təsir | Layihə yoxlaması |
|---|---|---|
| Barabana sarınma | Təkrarlanan əyilmə, dartılma, lay təzyiqi | Baraban/çarx diametri, sarınma istiqaməti, xəttin dartı qüvvəsi və lay sayı |
| Festoon | Asqı ilgəyi, arabacıq keçidi, yırğalanma | İlgək uzunluğu, arabacıqlar arası məsafə, sıxac və minimum radius |
| Trolley və kran körpüsü | Üfüqi hərəkət, vibrasiya, xarici mühit | Hərəkət sürəti, təcil, xətt uzunluğu və mexaniki yönləndirici |
| Şaquli sərbəst asqı | Öz çəkisi, dartılma və burulma | Daşıyıcı element, asqı hündürlüyü və dartılma yükünün azaldılması |
| Enerji zənciri | İstiqamətləndirilmiş əyilmə, sürtünmə və təcil | Zəncir radiusu, doluluq, ayırıcı və bərkitmə nöqtələri |
Sərbəst hərəkət və ağır iş rejimi üçün BIRTFLEX CRANE
BIRTFLEX CRANE PUR-HF Birtaş Kablo tərəfindən TPE izolyasiyalı, yüksək elastikliyə malik PUR örtüklü kran və sarınma kabeli kimi təqdim olunur. Rəsmi istifadə sahələri barabana sarıma-açma sistemləri, kranlar, intiqal və relsli dartı mühərrikləri, qaldırma-daşıma və konveyer kimi ağır işləri əhatə edir. Təsvirdə mexaniki təsirlərin, burulma və dartılma yükünün mövcud olduğu yağlı, quru, nəm və yaş mühitlər üçün nəzərdə tutulduğu bildirilir.
İstehsalçı xarici örtüyün cırılmaya, aşınmaya, çərtilməyə, hava şəraitinə, soyuğa, yağa, müxtəlif kimyəvi maddələrə, hidrolizə, mikroorqanizmlərə, ozona və UV təsirlərinə davamlılığını təsvir edir. Bu geniş əhatə hər kimyəvi maddəyə və hər konsentrasiyaya məhdudiyyətsiz uyğunluq demək deyil. Liman, polad zavodu və ya tullantı sahəsi kimi mühitlərdə yanacaq, hidravlik yağ, duz, təmizləyici kimyəvi maddələr və isti səthlər ayrıca siyahıya alınmalı, seçilmiş məhsulun aktual texniki sənədi ilə uyğunluq təsdiqlənməlidir.
Baraban tətbiqlərində ekranlı BIRTDRUM C-PUR-HF
Baraban kabelində keçiricilərin elektrik funksiyası qədər sarınma sabitliyi də vacibdir. Kabel barabana düzgün bucaq altında daxil olmalı, əks istiqamətdə zorlanmamalı və yönləndirici çarxlar kabel diametrinə uyğun olmalıdır. Barabanın novu, sarınma addımı və dartı qüvvəsi kabelin əzilməsinin və ya laylar arasında sıxılmasının qarşısını alacaq şəkildə tənzimlənir. Kabeli makaradan açarkən yerə ilgəklər şəklində atmaq və ya öz oxu ətrafında buraraq vermək hələ istismara verilməzdən əvvəl daxili mexaniki gərginlik yarada bilər.
BIRTDRUM C-PUR-HF rəsmi məhsul səhifəsində TPE izolyasiyalı, ekranlı, elastik PUR örtüklü kran və sarınma kabeli kimi təqdim olunur. Quruluşda EN 60228 Sinif 5 elastik mis keçiricilər, mərkəzi TPU örtüklü tekstil daşıyıcı, lazım olduqda doldurucu elementlər, qalaylanmış mis məftil hörgülü ekran, polyester sapdan burulma qoruyucusu və halogensiz PUR xarici örtük təsvir olunur. Ekran xarici elektrik maneələrindən qorunmaq üçündür; qoruyucu torpaqlama ilə qarışdırılmamalıdır.
İstehsalçının bu məhsul üçün dərc etdiyi göstəricilər arasında 0,6/1 kV bəyan edilmiş gərginlik, sabit istifadədə −50 ilə +90 °C, hərəkətli istifadədə −40 ilə +90 °C temperatur diapazonu və hərəkətli vəziyyətdə 7,5 × D minimum əyilmə radiusu var. Maksimum burulma ±50°/m, kabelin dartılma gərginliyi isə keçiricinin en kəsiyinə görə maksimum 25 N/mm² kimi verilir. Sarınma sistemində maksimum hərəkət sürəti üfüqi istiqamətdə 180 m/dakika, şaquli istiqamətdə 120 m/dakika; festoon və kabel zənciri üçün isə 240 m/dakika olaraq dərc olunur.
Bu rəqəmlər layihələndirmə zamanı birbaşa “icazə verilən iş nöqtəsi” kimi köçürülməməlidir. Göstəricilər müvafiq məhsul ailəsi, sınaq şəraiti və düzgün quraşdırma çərçivəsində məna daşıyır; eyni vaxtda təsir edən dartılma, temperatur, sürət və radiusla bağlı yüklər xidmət müddətinə təsir edə bilər. Layihədə nominal istismar göstəricisi üçün təhlükəsizlik ehtiyatı saxlanmalı, məhsulun faktiki xarici diametri istifadə edilməli və tam mexaniki profil istehsalçıya təqdim olunmalıdır. Bu göstəricilər başqa BIRTDRUM və ya BIRTFESTOON məhsuluna avtomatik tətbiq edilməməlidir.
Festoon sistemi üçün BIRTFESTOON PUR-HF
Festoon quruluşunda kabel daşıyıcı arabacıqlar arasında nəzarət olunan ilgəklər yaradır. İlgəyin dərinliyi və arabacıqlar arası məsafə kabelin minimum əyilmə radiusunu pozmayacaq şəkildə hesablanır. Sıxaclar kabeli əzmədən yükü paylamalı, yastı və dairəvi kabel üçün uyğun daşıyıcı istifadə edilməlidir. Arabacıqların toqquşması, təkərlərin aşınması və ya relsin düzgün hizalanmaması kabelə zərbə kimi ötürülür. Yalnız yeni kabel quraşdırmaq nasaz mexanizmin yaratdığı problemi aradan qaldırmır.
BIRTFESTOON PUR-HF TPE izolyasiyalı, elastik PUR örtüklü güc və idarəetmə kran kabelləri ailəsidir. Rəsmi texniki vərəqlərdə birdamarlı böyük en kəsikli variantlar və çoxdamarlı güc və idarəetmə en kəsikləri sadalanır; bu müxtəliflik eyni mexanizmdə fərqli elektrik funksiyalarını yerinə yetirmək üçündür. Sifariş zamanı yalnız ailə adı deyil, damar sayı, en kəsiyi, PE quruluşu, tam məhsul kodu və təxmini xarici diametr göstərilməlidir. Festoon arabacığının və sıxacın ölçüsü də seçilmiş xarici diametrə əsasən yenidən yoxlanılır.
Ekranlı və ekransız quruluş necə seçilir?
Kranda kontaktor idarəetməsi, analoq ölçmə, enkoderin əks əlaqəsi, sürücü ilə idarə olunan mühərrik və təhlükəsizlik siqnalı eyni elektrik davranışına malik deyil. Dəyişən sürətli sürücünün çıxışında yüksək tezlikli ümumi rejim cərəyanları yarana bilər; ekran və mühərrik bağlantısı sürücü istehsalçısının EMC təlimatına əsasən layihələndirilir. Aşağı səviyyəli idarəetmə siqnalları güc xətlərindən mümkün qədər ayrılır. Ekranlı BIRTDRUM C-PUR-HF kimi quruluş müəyyən maneə şəraitində üstünlük təmin edə bilər, lakin ekranın fasiləsizliyi və uclandırılması düzgün təmin edilmədikdə gözlənilən fayda əldə olunmur.
Ekran bağlantısı şkafın giriş kabel kipgəci, baraban üzərindəki birləşmə, klemm qutusu və hərəkətli cihaz boyunca fasiləsiz layihə həlli kimi nəzərdən keçirilməlidir. Hörgünü uzun çıxıntı ilə birləşdirmək xüsusilə yüksək tezlikdə impedansı artırır. Layihə tələbinə uyğun olaraq 360 dərəcəlik ekran sıxacı, uyğun metal kabel kipgəci və ekvipotensial birləşmə istifadə olunur. PE damarı elektrik təhlükəsizliyi üçündür və ekranı əvəz etmir; ekran da PE kimi istifadə edilməməlidir.
En kəsiyinin və gərginlik düşümünün hesablanması
Mühərrik və ya qaldırma mexanizminin qidalanmasında kabelin en kəsiyi davamlı cərəyan, iş dövrü, ətraf mühit temperaturu, sarınmış kabelin istilik yayması, qruplaşdırma və gərginlik düşümü əsasında hesablanır. Baraban üzərində kabel çoxlaylı sarındıqda istilik şəraiti açıq kabel tavasındakından fərqli ola bilər. Mühərrikin işə salınması, əyləc sarğısı və ya sürücü yükü qısamüddətli cərəyan və gərginlik dəyişmələri yaradır. İstehsalçı cərəyanburaxma qabiliyyəti üçün istinad məlumatı versə belə, yekun ölçüləndirmə müəssisənin standartına və faktiki döşənmə şəraitinə əsasən aparılmalıdır.
Uzun kran xətlərində gərginlik düşümü yalnız güc göstəricilərinə deyil, əyləc və idarəetmə dövrələrinin etibarlılığına da təsir edə bilər. Damarın en kəsiyi böyüdükcə kabelin xarici diametri, çəkisi və minimum əyilmə radiusu artır; bu da baraban və festoon həndəsəsini dəyişir. Buna görə elektrik və mexaniki hesablamalar ardıcıl deyil, iterativ aparılmalıdır. Kabel dəyişdirildikdən sonra çarx, arabacıq, sıxac və barabanın tutumu yenidən nəzərdən keçirilir.
Şaquli xətt və dartı qüvvəsi
Şaquli işləyən kabel öz çəkisi səbəbindən yuxarı birləşmə nöqtəsində artan dartı qüvvəsi yaradır. Uzunluq, kiloqram/metr göstəricisi və dinamik təcil bilinmədən yalnız en kəsiyinə baxaraq uyğunluq qərarı verilə bilməz. Mərkəzi daşıyıcısı və ya dayaq elementi olan məhsullarda belə qüvvənin kabelə necə ötürüləcəyi vacibdir. Kabeli yalnız elektrik konnektorundan asmaq kontaktlara və sızdırmazlıq elementlərinə mexaniki yük salır.
Dartılma yükünü azaltma elementi örtüyü kəsmədən qüvvəni paylamalı, hərəkət xəttində əyilməni məhdudlaşdırmamalıdır. Şaquli baraban sistemində istehsalçının üfüqi və şaquli sürət göstəricilərinin fərqli ola biləcəyi unudulmamalıdır. Külək, yükün yırğalanması və fövqəladə dayanma anındakı dinamik qüvvələr ayrıca nəzərə alınır. Daşıyıcı kanat və ya müstəqil mexaniki dayaq istifadə edilirsə, elektrik kabeli ilə uzunluq və uzanma uyğunluğu yoxlanılır.
Baraban və çarx həndəsəsi
Minimum əyilmə radiusu kabelin mərkəz xəttinə əsasən tətbiq olunur; baraban diametri müəyyənləşdirilərkən məhsulun texniki vərəqindəki tərif diqqətlə oxunmalıdır. Kiçik baraban yerə qənaət edə bilər, lakin keçirici və ekran üzərində daha yüksək dövri mexaniki gərginlik yaradır. İstiqaməti dəyişdirən çarxın və əsas barabanın diametrləri ayrıca yoxlanılmalıdır. Nov profili kabeli sıxmamalı, kabellər çarpaz sarınmamalı və xəttin giriş bucağı düzgün saxlanılmalıdır.
Sarınma istiqaməti kabelin istehsaldan gələn təbii istiqamətinə və sistemin hərəkətinə uyğun olmalıdır. İlkin quraşdırmadan əvvəl çarxın zədələnməsi, iti kənarlar, qaynaq tilişkələri və hizalanma yoxlanılır. Kabel daşıma makarasından düzgün istiqamətdə açılır; yerdə sürüklənmir və burulmuş ilgəklər zorla dartılmır. Montaj zamanı müvəqqəti tətbiq edilən həddindən artıq dartı sonrakı istismar nasazlığının başlanğıcı ola bilər.
İstismara vermə üzrə qəbul sınaqları
- Məhsulun identifikasiyası: Makara etiketini, məhsul kodunu, damar sayını və en kəsiyini, istehsal məlumatını və metrajı satınalma qeydləri ilə müqayisə edin.
- Mexaniki yoxlama: Örtüyü, barabanı, çarxı, arabacığı, sıxacı, birləşmə və dartılma yükünü azaltma nöqtələrini yoxlayın.
- Elektrik yoxlaması: Damarların fasiləsizliyini, PE-ni, izolyasiyanı və ekran bağlantısını qoşulmuş avadanlığa uyğun üsulla ölçün.
- Aşağı sürətli dövr: Bütün gediş boyunca sarınma, ilgək və yönləndirmə davranışını izləyin; əzilmə və ya burulma əlamətlərini axtarın.
- Mərhələli yükləmə: Sürəti və yükü nəzarətli şəkildə artırın; mühərrik cərəyanını, gərginliyi, temperaturu və mexaniki davranışı qeydə alın.
- Fövqəladə vəziyyət sınağı: Təhlükəsizlik proseduru çərçivəsində dayanmanın və yenidən işə salmanın kabelə təsirini müşahidə edin.
Texniki xidmət və nasazlıq təhlili
Dövri yoxlama zamanı örtükdə aşınma, yastılaşma, çat, qabarcıq, xarici diametrdə yerli dəyişiklik, ekran izi və rəng dəyişikliyi axtarılır. Baraban novu, çarxın yastığı, festoon arabacıqları və sıxaclar da kabellə birlikdə yoxlanılır. Müəyyən bir nöqtədə təkrarlanan zədə adətən xəttin həndəsəsi, dartılma və ya hizalanma problemini göstərir. Kabeli yeniləyib mexaniki səbəbi aradan qaldırmamaq nasazlığın təkrarlanmasına gətirib çıxarır.
Texniki xidmət qeydlərində nasazlığın yeri, iş saatı, dövr, hava və yük şəraiti, fotoşəkil və sökülmüş məhsulun etiketi saxlanılmalıdır. Yeni kabel tam məhsul koduna əsasən seçilir; yalnız “eyni en kəsikli PUR kran kabeli” təsviri kifayət deyil. Ekran, daşıyıcı element, burulmadan qoruyucu və hərəkət parametrləri görünüşcə oxşar məhsullar arasında fərqlənə bilər. Birləşdirmənin zəruri olduğu hallarda birləşmənin hərəkət zonasından kənarda qalması, elektrik və mexaniki uyğunluğu layihə proseduru ilə təsdiqlənməlidir.
Qiymət təklifi üçün tələb olunan layihə məlumatları
- Kranın növü, baraban/feston/araba quruluşu, üfüqi və şaquli hərəkət məsafələri
- Barabanın və bütün istiqamətləndirici diyircəklərin diametri, yiv quruluşu və sarğı qatı
- Hərəkət və qaldırma sürəti, təcil, dövr, iş sinfi və qəza dayandırılması zamanı davranış
- Kabelin öz çəkisini daşıdığı uzunluq, dartı qüvvəsi və burulma haqqında məlumat
- Gərginlik, cərəyan, mühərrik/intiqal növü, damar sayı, en kəsiyi, PE və ekran tələbləri
- Ətraf mühitin temperaturu, UV, yağ, kimyəvi maddələr, su, duz, toz və mexaniki zərbə şəraiti
- Halogensizlik və alov qarşısında davranış üzrə tələblər, sahə standartı, sertifikat və sınaq qeydləri
- Kabel uzunluğu, montaj ehtiyatı, uclandırma üsulu, kabel kipgəci və ehtiyat hissələrinin miqdarı
Oskon, Birtaş Kablo kran kabelləri ailəsini seçərkən elektrik hesablamalarını mexaniki daşıma sistemi ilə eyni modeldə qiymətləndirir. BIRTFLEX CRANE, BIRTDRUM və ya BIRTFESTOON seçimi müəyyənləşdirildikdən sonra tam məhsul kodu, xarici diametr, hərəkət hədləri və ətraf mühit təsirlərinə davamlılıq aktual texniki məlumat vərəqindən yoxlanılır. Nəticə yalnız işləyən enerji xətti deyil, hərəkət boyunca qoruna, sınaqdan keçirilə və texniki xidmət qeydləri aparıla bilən kran kabelləşdirmə həllidir.
Rəsmi texniki mənbələr
- Birtaş Kablo – Kran kabelləri
- Birtaş Kablo – Kran və baraban tətbiqləri üçün kabellər
- Birtaş Kablo – BIRTFLEX CRANE PUR-HF
- Birtaş Kablo – BIRTDRUM C-PUR-HF
- Birtaş Kablo – BIRTFESTOON PUR-HF
Texniki göstəricilər konkret məhsul ailəsinə və variantına aiddir. Sifarişdən əvvəl tam məhsul kodunun aktual texniki məlumat vərəqi, en kəsiyi cədvəli, mexaniki quraşdırma hədləri, sertifikatları və mövcudluğu istehsalçı ilə dəqiqləşdirilməlidir.
