Birtaş Kablo rabitə və təhlükəsizlik kabelləri: sistem seçimi üzrə bələdçi

Rabitə və təhlükəsizlik kabelinin seçimi yalnız damar sayını və xarici diametri müəyyənləşdirməkdən ibarət deyil. Ötürüləcək siqnalın növü, xəttin uzunluğu, cüt və ya ulduz dördlük quruluşu, ekran ehtiyacı, daxili və ya xarici mühit, montaj üsulu və yanğın göstəriciləri eyni məhsul kodunda birləşməlidir. Birtaş Kablo-nun aktual rəsmi kateqoriya səhifəsində siqnalizasiya, binadaxili telefon, yeraltı və hava xətti telefon kabelləri, eləcə də halogensiz rabitə və yanğın siqnalizasiyası quraşdırma kabelləri birlikdə sadalanır. Bu bələdçi kateqoriya adlarını bir-birinin əvəzinə işlətmədən düzgün məhsul ailəsini tapmağa və texniki məlumat vərəqində yoxlanılmalı məlumatları izah etməyə xidmət edən seçim kataloqudur.

Portfeli istifadə yerinə görə nəzərdən keçirmək

Rəsmi portfeldə J-Y(St)Y…Lg / Alarm və J-Y(St)Y…Lg / Com. ailələri; PDV və PDV-K; PD-PAP; PD-AP / A; HBH və HBH-K-nın standart və FR versiyaları; HBAPH və HBAPH-K-nın standart və FR versiyaları; PDH və PDH-K; J-H(St)H Bd… / Com. və J-H(St)H Bd… / Fire ailələri yer alır. Bu siyahı bütün məhsulların eyni mühitdə və ya eyni elektrik şəraitində istifadə oluna biləcəyi demək deyil. Məsələn, PD-PAP daim su altında qalmayan yeraltı kanallar üçün nəzərdə tutulduğu halda, PD-AP / A daşıyıcı məftilli hava xətti ilə abunəçi paylanması üçün nəzərdə tutulur. J-Y və J-H ailələrinin nəzərdən keçirilən siqnalizasiya və rabitə növləri isə rəsmi səhifələrində daxili istifadə üçün müəyyən edilir; açıq havada və ya birbaşa torpaq altında istifadə edilməməsi açıq şəkildə göstərilir.

Buna görə seçimə əvvəlcə quraşdırma zonasından başlamaq ən təhlükəsiz üsuldur. Binadaxili telefon paylanması, yanğın siqnalizasiyası dövrəsi, sahə kanalındakı abunəçi xətti və dirəklər arasındakı hava xətti fərqli mexaniki və ətraf mühit şərtlərinə malikdir. Sonra keçiricinin diametri, cütlərin sayı, ekran, örtük kompaundu və yanğın zamanı davranış müqayisə edilir. Ailə adının yanında “FR”, “H”, “(St)” və ya “K” işarəsinin olması texniki məna daşıyır; lakin bu işarələrin dəqiq mənası seçilmiş məhsulun rəsmi səhifəsindəki kabel quruluşu və texniki xüsusiyyətlərlə birlikdə nəzərdən keçirilməlidir.

J-Y(St)Y…Lg / Alarm: ekranlı PVC siqnalizasiya quraşdırma kabeli

J-Y(St)Y…Lg / Alarm məhsul səhifəsində bu ailə PVC izolyasiyalı, ekranlı yanğın siqnalizasiyası quraşdırma kabeli kimi təqdim edilir. İstifadə sahəsi binadaxili yanğın siqnalizasiyası sistemi, eləcə də siqnal və məlumat ötürülməsidir. İki damar bir cüt təşkil edir; cütlər uyğun burulma addımları ilə qatlar şəklində burulur. Qalaylanmış mis torpaqlama məftili ilə birlikdə alüminium-polyester lentdən ibarət ekran xarici elektrik maneələrindən qorunmaq məqsədi daşıyır. Xarici örtük EN 50290-2-22 üzrə PVC kompaundudur və rəsmi səhifədə təxminən RAL 3000 qırmızı rəngində göstərilir.

Bu ailə üçün dərc edilən göstəricilər seçimə konkret başlanğıc verir: məhsul VDE 0815 və TS 13767-yə uyğun layihələndirilir, iş gərginliyi maksimum 300 V-dur və minimum əyilmə radiusu 10 x D kimi göstərilir. Keçiricinin dövrə müqaviməti və izolyasiya müqaviməti seçilmiş keçirici diametrindən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, dövrə müqaviməti 0,60 mm keçirici üçün maksimum 130 Ω/km, 0,80 mm keçirici üçün maksimum 73,2 Ω/km kimi göstərilir. Bu göstəricilər yalnız bu məhsul ailəsinin müvafiq en kəsikləri üçün istifadə edilməli, başqa siqnalizasiya kabelinə avtomatik tətbiq olunmamalıdır.

Yanğın terminologiyası: üç fərqli anlayışı ayırd edin

Kabelin yanğın siqnalizasiyası dövrəsində istifadə olunması onun yanğın zamanı müəyyən müddət ərzində dövrə bütövlüyünü qoruduğu demək deyil. “Alovun yayılmasını ləngidən” ifadəsi sınaq zamanı davranışı, “halogensiz və az tüstülü” ifadəsi fərqli material və sınaq xüsusiyyətlərini, FE180 və ya PH120 kimi funksiyanı davam etdirmə işarələri isə ayrıca sənədləşdirilməli olan başqa bir performans sahəsini bildirir. J-Y(St)Y…Lg / Alarm məlumat vərəqində EN 60332-1-2 və IEC 60332-1-2 üzrə alovun yayılmasının ləngidilməsi sınağı yer alır; nəzərdən keçirilən səhifədə FE180 və ya PH120 iddiası yoxdur. Buna görə bu məhsul yalnız adında “yanğın siqnalizasiyası” ifadəsi olduğu üçün texniki şərtlərdə funksiyasını davam etdirən kabel kimi göstərilməməlidir.

Eyni diqqət CPR üçün də keçərlidir. CPR sinfi kateqoriyaya və ya örtüyün rənginə baxılaraq fərz edilmir; seçilmiş tam məhsul kodunun performans bəyannaməsi və aktual texniki sənədi əsasında yoxlanılır. Eyni ailə daxilində material, sinif və ya quruluş dəyişə bildiyindən təklif mətnində yalnız “halogensiz kabel” yazmaq kifayət deyil. Layihədə hansı yanğın sinfi, tüstü sinfi, damcı və turşuluq alt sinifləri tələb edilirsə, tam məhsul və sənəd uyğunluğu sifarişdən əvvəl yoxlanılmalıdır.

J-H(St)H Bd… / Fire: halogensiz binadaxili alternativ

J-H(St)H Bd… / Fire səhifəsində məhsul halogensiz, alovun yayılmasını ləngidən və ekranlı yanğın siqnalizasiyası quraşdırma kabeli kimi təqdim edilir. Burulmuş cütlər dörd cütdən ibarət qruplar şəklində düzülə bilər; qruplar nömrələnmiş lentlə tanınır. İzolyasiya EN 50290-2-26 üzrə HFFR kompaundu, xarici örtük isə EN 50290-2-27 üzrə HFFR kompaundudur. Ekran qalaylanmış mis torpaqlama məftili ilə birlikdə alüminium-polyester lentdən ibarətdir. Rəsmi istifadə təsviri binadaxili yanğın siqnalizasiyası, siqnal, məlumat və telekommunikasiya tətbiqlərini əhatə edir; açıq havada və birbaşa torpaq altında istifadəni əhatə etmir.

Bu məhsul ailəsinin halogensizlik və az tüstü göstəricilərinə malik olması da dövrə bütövlüyü iddiası ilə qarışdırılmamalıdır. HFFR quruluş qapalı məkanda yanğın zamanı az tüstü və az korroziyalı qaz tələbatına əsasən seçilən material yanaşmasıdır. Xəstəxana, hava limanı, məktəb və ya ticarət mərkəzində layihə tələbi əlavə olaraq dövrə bütövlüyünü nəzərdə tutursa, FE180/PH sinifli başqa məhsul ailəsi və müvafiq sertifikat tələb olunmalıdır. J-H(St)H Bd… / Fire seçiminin dəqiq sınaqları və variant göstəriciləri sifariş anındakı texniki məlumat vərəqi əsasında yoxlanılmalıdır.

Telefon və abunəçi paylanmasında damar düzülüşü

PDV / PDV-K binadaxili telefon kabellərində dörd damar ulduz dördlük şəklində burulur. PDV örtüksüz mis, PDV-K isə qalaylanmış mis tək məftilli keçiricidən istifadə edir. Rəsmi səhifədə qalaylanmış keçiricili variant xüsusilə rütubətli yerlərdəki açıq abunəçi paylanması üçün göstərilir; buna baxmayaraq, hər iki növ daxili tətbiq kimi müəyyən edilir və açıq havada və ya birbaşa torpaq altında istifadə üçün təqdim olunmur. HBH / HBH-K (FR) isə burulmuş cüt düzülüşünə, HFFR izolyasiyaya və xarici örtüyə malikdir. Bu fərq telefon stansiyası portlarının və sahə bağlantı qutularının düzülüşü ilə yanaşı, kabelin uclanma üsuluna da təsir edir.

PDH / PDH-K ailəsi ulduz dördlük düzülüşlü, halogensiz binadaxili telefon variantıdır. Rəsmi məhsul səhifəsində 0,50 mm keçirici üçün maksimum 96 Ω/km keçirici müqaviməti, minimum 5000 MΩ·km izolyasiya müqaviməti, 1 MHz-də 100 ± 20 Ω impedans və minimum 60 faiz yayılma sürəti göstərilir. Bunlar Ethernet kateqoriyasının performans göstəriciləri deyil; müvafiq telefon kabeli ailəsinin texniki göstəriciləridir. Layihədə analoq telefon, quru kontakt, aşağı sürətli məlumat ötürülməsi və ya istehsalçıya məxsus interfeys varsa, cihaz istehsalçısının icazə verdiyi xətt parametrləri kabelin məlumat vərəqi ilə müqayisə edilməlidir.

Ekranlı telefon kabelləri: HBAPH və HBAPH-K

HBAPH / HBAPH-K (FR) variantı HFFR izolyasiyalı burulmuş cütləri ümumi alüminium-polyester ekran və HFFR xarici örtük altında birləşdirir. Torpaqlama məftili ekranın uclanmasını asanlaşdırır. Məhsul səhifəsində HBAPH örtüksüz mis, HBAPH-K isə qalaylanmış mis keçiricili variant kimi fərqləndirilir. 0,50 mm keçirici üçün maksimum 97,8 Ω/km keçirici müqaviməti; nominal 120 nF/km qarşılıqlı tutum; sabit çəkilişdə 6 x D, çəkiliş zamanı 10 x D minimum əyilmə radiusu göstərilir. Bu rəqəmlər HBAPH / HBAPH-K-nın nəzərdən keçirilən FR məhsul səhifəsinə xasdır.

Ekran “maneəni tamamilə aradan qaldıran” müstəqil xüsusiyyət deyil. Kabel marşrutu, güc kabellərindən ayrılma, torpaqlama məftili və folqanın fasiləsizliyi, ekranın hansı ucdan və hansı şin vasitəsilə qoşulması, şkafın torpaqlama sistemi və cihaz interfeysi nəticəni müəyyən edir. Ekran bağlantısı layihəyə uyğun yerinə yetirilməzsə, folqanın olmasına baxmayaraq, gözlənilən maneəyə davamlılıq əldə edilməyə bilər. Buna görə kabel siyahısında yalnız “ekranlı” yazmaq əvəzinə ekran quruluşu, uclanma detalı və istinad torpaqlama nöqtəsi göstərilməlidir.

Yeraltı və hava xətti ailələri

PD-PAP PE izolyasiyalı yeraltı telefon kabelidir. Rəsmi istifadə təsvirində bu məhsul abunəçi xətləri, siqnal və mühafizə dövrələri üçün daim su altında qalmayan yeraltı kanallarda nəzərdə tutulur və güc kabeli kimi istifadə edilə bilməyəcəyi bildirilir. Keçiricinin diametrinə görə tövsiyə edilən məsafə də fərqlənir: 0,50 mm qısa məsafə; 0,60 və 0,90 mm isə daha uzun paylayıcı şəbəkələr üçündür. Bu ifadə təkbaşına gərginlik düşgüsü və ya rabitə büdcəsi hesablamasını əvəz etmir; faktiki xətt uzunluğu cihazın tələblərinə əsasən hesablanmalıdır.

PD-AP / A isə PE izolyasiyalı, daşıyıcı məftilli hava xətti telefon kabelidir. Məhsul səhifəsində xarici örtük UV-yə davamlı PE kimi təsvir edilir, dirəklərarası abunəçi paylanması, siqnal və mühafizə dövrələri isə istifadə sahələri kimi göstərilir. Daşıyıcı elementin olması hər aşırım və iqlim şəraitinə avtomatik uyğunluq təmin etmir. Dirəklərarası məsafə, sallanma, külək və buz yükü, birləşdirmə avadanlığı və dartı qüvvəsi mexaniki layihə çərçivəsində qiymətləndirilməlidir. Yeraltı kabel hava xəttində, hava kabeli isə su altında qalan kanalda yalnız oxşar damar quruluşuna malik olduğu üçün istifadə edilməməlidir.

Xəttin hesablanması və sahədə qəbulu

Kabel seçimi cihazın çıxış və giriş hədləri əsasında yoxlanılır. Ümumi dövrə müqaviməti birtərəfli uzunluğun iki qatı, keçirici müqaviməti və birləşmə yerləri nəzərə alınaraq hesablanır. Elektrik tutumu uzun xətlərdə siqnalın yüksəlmə müddətinə və ya istehsalçının icazə verdiyi dövrə həddinə təsir edə bilər. Paralel marşrutdakı güc kabelləri, elektrik intiqalları və kontaktorlar üçün ekranla yanaşı fiziki ayırma da tələb olunur. Kabel tavasının doluluğu, kəskin döngələr, birləşmə qutuları və mümkün dartı qüvvələri layihəyə daxil edilir.

İstismara vermə zamanı damarların fasiləsizliyi, qısaqapanma, izolyasiya, ekranın fasiləsizliyi və ucların düzgün uyğunluğu yoxlanılır. Yanğın siqnalizasiyası dövrəsində panel istehsalçısının tələb etdiyi dövrə müqaviməti və topologiya sınağı aparılır; telefon və ya məlumat xəttində xidmətə uyğun sınaq cihazından istifadə edilir. Sınaq nəticəsi yalnız kabel barabanına deyil, çəkilmiş və uclanmış daimi xəttə aid olmalıdır. CPR və ya yanğın sənədi tələb olunursa, təhvil verilən barabanın etiketi, məhsul kodu və performans bəyannaməsi eyni sənəd paketində saxlanılır.

Oskon-un layihə və təchizat yanaşması

Oskon kabeli ayrıca sərf materialı kimi deyil, idarəetmə və təhlükəsizlik sisteminin ötürmə qatı kimi qiymətləndirir. Kabel ailəsi I/O siyahısı, yanğın siqnalizasiyası panelinin və ya rabitə cihazının tələbləri, marşrut sinifləri və sahə mühiti əsasında müəyyən edilir. Damar və cüt sayı ehtiyat tutumu, ekran, terminal quruluşu, kabel kipgəci, tavaların ayrılması və etiketləmə standartı ilə birlikdə layihələndirilir. Beləliklə, təklif mərhələsində məhsul adı ilə texniki ehtiyac arasında izlənilə bilən uyğunluq yaradılır.

Tətbiq zamanı baraban planı, kabelçəkmə siyahısı, uclanma çertyoju və sınaq forması hazırlanır. Kabelin dəyişdirilməsi lazım gəldikdə yalnız en kəsiyi deyil, keçirici müqaviməti, elektrik tutumu, impedans, ekran, örtük, əyilmə radiusu və yanğın sənədi də yenidən müqayisə edilir. Yekun məhsul kodu və istehsalçının aktual sənədi satınalmadan əvvəl təsdiqlənir. Bu üsul sahədə oxşar görünən, lakin istifadə yeri və ya yanğın göstəriciləri fərqli olan kabelin yanlış xəttə çəkilməsinin qarşısını almağa kömək edir.

Satınalmadan əvvəl yoxlama siyahısı

• Xətt binadaxili, yeraltı kanal və ya hava marşrutundan hansında yerləşir?
• Ötürüləcək siqnal, cihazın icazə verdiyi dövrə müqaviməti və maksimum xətt uzunluğu nədir?
• Cüt, ulduz dördlük, qrup və damar sayı layihənin terminal planına uyğundurmu?
• Örtüksüz və ya qalaylanmış mis keçirici seçimi hansı mühit amilinə əsaslanır?
• Ekran lazımdırmı; lazımdırsa, hər iki ucdakı uclanma və torpaqlama detalı necədir?
• PVC, PE və ya HFFR quruluş istifadə mühitinə və layihənin texniki şərtlərinə uyğundurmu?
• Alovun yayılmasının ləngidilməsi, az tüstü emissiyası, halogensizlik, CPR və dövrə bütövlüyü ayrı-ayrılıqda təsdiqlənibmi?
• Tam məhsul kodu, kabel barabanının etiketi, aktual texniki məlumat vərəqi və istismar göstəriciləri bəyannaməsi eyni qeydlə əlaqələndirilibmi?

Tez-tez verilən suallar

Yanğın siqnalizasiya kabeli yanğın zamanı işləməyə davam edirmi?

Məhsulun adından bu nəticəyə gəlmək olmaz. Nəzərdən keçirilən J-Y(St)Y…Lg / Alarm və J-H(St)H Bd… / Fire səhifələrində alovun yayılmasını ləngidən və ya HFFR xüsusiyyətləri göstərilir; funksiyanın saxlanılması tələb olunursa, FE180, PH və ya müvafiq sinfin açıq şəkildə göstərildiyi ayrıca məhsul və sənəd seçilməlidir.

Hər ekranlı kabel eyni elektromaqnit mühafizəsini təmin edirmi?

Xeyr. Ekranın materialı, örtmə üsulu, torpaqlama naqili, kabelin həndəsəsi və sahədə uclandırılması fərqlidir. Həmçinin bu kateqoriyada, koaksial məhsullarda olduğu kimi, hər məhsula ekranlama sinfinin təyin edildiyini güman etmək olmaz.

Daxili telefon kabeli açıq mühitdə boru içərisində istifadə edilə bilərmi?

Məhsulun rəsmi istifadə məhdudiyyətləri əsas götürülməlidir. PDV, HBH, HBAPH, PDH və nəzərdən keçirilən J-Y/J-H tipləri üçün açıq mühitdə istifadə və ya birbaşa torpağa basdırılma nəzərdə tutulmur. Yeraltı tətbiqlər üçün PD-PAP, hava xətləri üçün PD-AP / A kimi xüsusi təyinatlı məhsul ailələri qiymətləndirilir.