Proses klapanının avtomatlaşdırılması yalnız aktuatoru klapana qoşmaqdan ibarət deyil. Axıcı mühitin xüsusiyyətləri, klapanın fırlanma momentinə və ya itələmə qüvvəsinə tələbatı, açma-bağlama və ya modulyasiya funksiyası, normal işləmə sürəti, əks əlaqə, havanın keyfiyyəti, rabitə, enerji itkisi zamanı təhlükəsiz vəziyyət və müəssisənin təhlükəli zona təsnifatı eyni arxitekturada qiymətləndirilməlidir. Bu kataloq bələdçisi Festo proses avtomatlaşdırması portfelini dörddəbir dövrlü və xətti aktuatorlar, mövqeləndiricilər, son mövqe açarları qutuları, pilot klapanlar və birləşdirici elementlər vasitəsilə izah edir. Məhsul ailəsinin adı özlüyündə SIL və ya ATEX uyğunluğu demək deyil; yekun seçim tam məhsul kodunun aktual sənədləri və sertifikatları ilə təsdiqlənməlidir.

İdarəetmə funksiyasını müəyyənləşdirinKlapanın yalnız açılıb-bağlanacağını, yoxsa sərfi fasiləsiz tənzimləyəcəyini proses tələbinə əsasən müəyyənləşdirin. Hərəkəti uyğunlaşdırınDörddəbir dövr və ya xətti hərəkəti, tələb olunan fırlanma momentini/ qüvvəni, gedişi, sürəti və klapan interfeysini birlikdə seçin. Əks əlaqəni qurunAçıq-bağlı mövqe üçün son mövqe açarları qutusundan; modulyasiya üçün uyğun mövqeləndiricidən və proses üzrə əks əlaqədən istifadə edin. Təhlükəsiz vəziyyəti yoxlayınElektrik və hava təchizatı kəsildikdə klapanın gözlənilən vəziyyətini, fail-safe zəncirini və varsa SIL/ATEX sənədlərini variant səviyyəsində yoxlayın.

Başlanğıc nöqtəsi məhsul deyil, proses funksiyasıdır

Proses klapanı xətti təcrid etmək, məhsulu yönləndirmək, çəni doldurmaq, təzyiqi azaltmaq, temperaturu tənzimləmək və ya fövqəladə vəziyyətdə axını kəsmək üçün istifadə oluna bilər. Eyni nominal diametrli iki klapan bu funksiyalara görə fərqli avtomatlaşdırma arxitekturası tələb edir. İlk addım axıcı mühiti, təzyiqi, temperaturu, klapanın növünü və ölçüsünü, normal axın və bağlanma şərtlərini, icazə verilən işləmə müddətini, dövr tezliyini və texniki xidmət strategiyasını proses məlumat vərəqinə daxil etməkdir.

Daha sonra idarəetmə məqsədi müəyyənləşdirilir. Açma-bağlama funksiyası klapanı iki sabit son vəziyyət arasında hərəkət etdirir və əksər hallarda açıq/bağlı əks əlaqəsi kifayət edir. Modulyasiya funksiyası isə klapanın mövqeyini fasiləsiz dəyişərək sərf, təzyiq, səviyyə və ya temperaturun idarəetmə dövrəsində iştirak edir. Modulyasiyada yalnız “50 faiz mövqe” əmri vermək prosesin 50 faiz sərf yaradacağına zəmanət vermir; klapanın xarakteristikası, təzyiq fərqi, axıcı mühit və boru sistemi birlikdə təsir göstərir. Buna görə tənzimləyici klapanın ölçüləndirilməsi ilə pnevmatik aktuator-mövqeləndirici seçimi bir-biri ilə əlaqəli, lakin ayrı mühəndislik mərhələləridir.

Funksiyaİlkin arxitekturaQərarı müəyyən edən məlumatlar
Kürəvi və ya kəpənək klapanda açma-bağlamaDörddəbir dövrlü aktuator + pilot klapan + son mövqe açarları qutusuKlapanın fırlanma momenti əyrisi, 90° hərəkət, işləmə müddəti, hava təzyiqi və təhlükəsiz mövqe
Kürəvi və ya kəpənək klapanda modulyasiyaDörddəbir dövrlü aktuator + elektro-pnevmatik mövqeləndiriciİdarəetmə siqnalı, ölü zona, hava buraxma qabiliyyəti, proses dinamikası və əks əlaqə
Qlobus tipli klapan, siyirtmə, bıçaqlı siyirtmə və ya damperUyğun xətti aktuator + əks əlaqə/mövqeləndiriciGediş, itələmə-dartma qüvvəsi, ştok birləşməsi, yan yük, sürət və təhlükəsizlik davranışı
Təhlükəsizliklə əlaqəli bağlama və ya açmaRisk təhlilinə əsasən təsdiqlənmiş fail-safe zənciriTələb rejimi, təhlükəsiz vəziyyət, PFD/PFH məlumatları, diaqnostika, sınaq intervalı və sertifikatlar

Açma-bağlama ilə modulyasiyanı fərqləndirin

Açma-bağlama klapanında idarəetmə siqnalı adətən iki vəziyyətli pilot klapana ötürülür. Aktuator klapanı son mövqeyə gətirir, son mövqe açarları qutusu isə faktiki əldə edilmiş mexaniki mövqeni idarəetmə sisteminə bildirir. Əmr verildiyinə görə klapanın açıldığı güman edilmir; ilişmə, aşağı hava təzyiqi, birləşmənin boşalması və ya mexaniki nasazlıq əmr ilə əks əlaqə arasında uyğunsuzluq yarada bilər. PLC və ya DCS açılma və bağlanma müddətlərini izləyərək gözlənilən müddətdə əldə edilməyən və ya ziddiyyətli mövqeni nasazlıq kimi qeydə almalıdır.

Modulyasiyada mövqeləndirici idarəetmə sistemindən gələn tapşırıq qiymətini aktuatorun faktiki mövqeyi ilə müqayisə edir və pnevmatik çıxışları tənzimləyir. Beləliklə, aktuator-klapan yığımı tələb olunan aralıq mövqelərdə saxlanıla bilər. Lakin dəqiq mövqeləndirmə yaxşı proses idarəetməsinin yalnız bir səviyyəsidir. Klapan həddindən artıq böyük seçilibsə, kiçik siqnal dəyişiklikləri böyük axın dəyişikliklərinə səbəb ola bilər; sürtünmə və ya boşluq varsa, mövqe rəqsləri müşahidə edilə bilər. Mövqeləndiricinin sazlanması, idarəetmə dövrəsinin sazlanması və klapanın xarakteristikası istismara vermə zamanı birlikdə nəzərə alınmalıdır.

Dörddəbir dövr və xətti hərəkət arasında seçim

Kürəvi klapan, kəpənək klapan və bəzi tıxaclı klapan növləri əsasən təxminən 90 dərəcəlik dörddəbir dövr hərəkətindən istifadə edir. Festo-nun proses klapanlarının avtomatlaşdırılması üzrə rəsmi səhifəsi DFPD ailəsini bu funksiyalar üçün dörddəbir dövrlü aktuator kimi təqdim edir. Dişli çarx-dişli reyka quruluşu, ikitərəfli və ya birtərəfli təsirli seçimlər və ISO 5211 klapan interfeysi standartlaşdırılmış mexaniki əsas yaradır. Buna baxmayaraq, flanş ölçüsünün uyğunluğu fırlanma momentinin kifayət etdiyini göstərmir; bağlanma anındakı klapan momenti, təzyiq fərqi və kipləşdiricinin davranışı nəzərə alınmalıdır.

Xətti klapanlarda ştok düzxətli hərəkət edir. Tələb olunan gediş, itələmə və dartma qüvvəsi, klapan ştokundakı sürtünmə, proses təzyiqi və bağlanma istiqaməti müəyyənləşdirilir. Aktuator və klapan ştoku ox uyğunsuzluğu ilə işləməyə məcbur edilməməli; birləşdirmə dəsti yan yük yaratmayacaq şəkildə seçilməlidir. Festo proses portfelində DFPC və DFPI kimi xətti aktuator həlləri mövcuddur. Model seçimi yalnız gediş uzunluğuna deyil, qüvvənin istiqamətinə, sensor/mövqeləndirici inteqrasiyasına, mühit təsirlərindən mühafizəyə və məhsul variantının təsdiqlərinə əsasən aparılır.

Festo DFPD-120 konfiqurasiya edilə bilən dörddəbir dövrlü aktuator
DFPD dörddəbir dövrlü aktuator ailəsi kürəvi və kəpənək klapan kimi fırlanan proses klapanlarında ikitərəfli və ya birtərəfli təsirli olaraq konfiqurasiya edilə bilər. Şəkildə 8042188 məhsul nömrəli DFPD-120 ailə qeydi göstərilir. Şəkil: Festo rəsmi məhsul arxivi.

Konkret ailə nümunəsi: DFPD-120, məhsul nömrəsi 8042188

Festo-nun 2026 məlumat vərəqində 8042188 nömrəli konfiqurasiya edilə bilən ailə üçün dişli çarx-dişli reyka konstruksiyası, birtərəfli və ya ikitərəfli təsirli işləmə, ISO 5211 montaj interfeysi və VDI/VDE 3845 ilə uyğun aksesuar birləşməsi göstərilir. Konfiqurasiyadan asılı olaraq dönmə bucağı 90–180 dərəcə, iş təzyiqi 2–8 bar kimi qeyd olunur. Eyni ailə qeydində müxtəlif flanş düzülüşləri, bağlanma istiqamətləri və partlayış təhlükəli mühit seçimləri ola bilər. Bu məlumatlar bütün DFPD variantlarının eyni sertifikata və ya fırlanma momenti qiymətinə malik olduğu demək deyil; tam tip kodunun məlumatları əsas götürülməlidir.

Aktuator ölçüləndirilərkən klapan istehsalçısından yalnız nominal fırlanma momenti deyil, maksimum təzyiq fərqində yerindən hərəkətə başlama, hərəkət və oturacağa oturma momentlərinin qiymətləri alınır. Temperatur, axıcı mühitin yığılma və ya kristallaşma meyli, kipləşdiricinin köhnəlməsi və uzun gözləmə müddəti fırlanma momentini artıra bilər. Müəssisədə zəmanət verilən minimum hava təzyiqi əsas götürülür; tənzimləyici, şlanq, fitinq, pilot klapan və hava çıxışı yolundakı itkilər çıxılır. Uyğun ehtiyat əmsalı proses və klapan istehsalçısının tövsiyələrinə əsasən müəyyənləşdirilir. Lazım olduğundan böyük aktuator isə klapan valına və mexaniki dayaqlara həddindən artıq yük verə bilər.

Birtərəfli və ikitərəfli təsirli aktuatorun davranışı

İkitərəfli təsirli aktuator hər iki hərəkət istiqamətində sıxılmış havadan istifadə edir. Hava və ya elektrik təchizatı kəsildikdə son mövqenin necə olacağı yükdən, sızmalardan, pilot klapanın orta vəziyyətindən və proses qüvvələrindən asılıdır. Buna görə ikitərəfli təsirli sistem “olduğu yerdə mütləq qalır” fərziyyəsi ilə layihələndirilməməlidir. Yayla geri qayıdan birtərəfli təsirli aktuatorda hava bir istiqamətdə hərəkət yaradır, təchizat kəsildikdə isə yayın enerjisi müəyyən edilmiş geri qayıtmanı təmin edir. Geri qayıtma istiqaməti düzgün konfiqurasiya edildikdə fail-close və ya fail-open davranışı əldə edilə bilər.

Fail-close hər proses üçün ən təhlükəsiz seçim deyil. Soyutma axınının kəsilməsi təhlükə yaradırsa, fail-open tələb oluna bilər; reaktora təchizat xəttində isə bağlanma tələb oluna bilər. Bəzi funksiyalarda son mövqedə qalma və ya idarə olunan boşaltma üstün tutulur. Təhlükəsiz vəziyyət HAZOP, LOPA və ya müvafiq risk qiymətləndirməsindən çıxarılmalı; aktuator yayının istiqaməti, klapan gövdəsi, pilot klapan, hava çəni, enerji təchizatı və idarəetmə məntiqi bu nəticəni birlikdə təmin etməlidir. Tək bir komponentin marketinq ifadəsi sistem davranışının sübutu deyil.

Mövqeləndirici: modulyasiya və yerli əks əlaqə

Elektro-pnevmatik mövqeləndirici tapşırıq siqnalını aktuator-klapan yığımının faktiki mövqeyi ilə müqayisə edir. Kənarlaşmaya uyğun olaraq pnevmatik kameralara hava verir və ya onlardan havanı boşaldır. Fırlanan və xətti mexanizmlərdə uyğun birləşdirmə dəsti və aşkarlama diapazonu tələb olunur. İdarəetmə siqnalının 4–20 mA və ya 0–10 V olması, mövqeləndiricinin ikitərəfli və ya birtərəfli təsirli aktuatoru idarə etməsi, nominal hava buraxma qabiliyyəti və nasazlıq zamanı davranışı tam məhsul kodu üzrə yoxlanılır. DCS şkalası ilə klapanın hərəkət istiqamətinin tərs uyğunlaşdırılması ciddi proses xətasına səbəb ola bilər.

Festo CMSX-P-S-C-U-F1-D-50-A elektro-pnevmatik mövqeləndirici
CMSX fırlanan və ya xətti aktuatorlu modulyasiya klapanlarında pnevmatik çıxışlar vasitəsilə tapşırıq mövqeyini izləyən rəqəmsal elektro-pnevmatik mövqeləndiricidir. Şəkildə 3929313 məhsul nömrəli CMSX-P-S-C-U-F1-D-50-A göstərilir. Şəkil: Festo rəsmi məhsul arxivi.

Konkret variant nümunəsi: CMSX-P-S-C-U-F1-D-50-A

3929313 məhsul nömrəli variantın Festo məlumat vərəqində quruluş rəqəmsal elektro-pnevmatik mövqeləndirici, işləmə rejimi ikitərəfli təsirli və aşkarlama diapazonu 0–100 dərəcə kimi müəyyən edilir. Məhsul 24 V DC ilə işləyir; tapşırıq girişi üçün 0–10 V, 0–20 mA və 4–20 mA diapazonlarını dəstəkləyir. Standart nominal sərf 50 l/dak, iş təzyiqi 3–8 bar və pnevmatik birləşmə G1/8 kimi verilir. Bu rəqəmlər yalnız bu tam varianta aiddir; 130 l/dak, birtərəfli təsirli və ya fərqli əks əlaqə seçimləri olan CMSX kodlarına şamil edilməməlidir.

İstismara vermə zamanı əvvəlcə aktuator mexaniki cəhətdən sərbəst olmalı və düzgün istiqamətdə qoşulmalıdır. Mövqeləndiricinin avtomatik tanıma və ya ilkin işə salma əməliyyatı proses icazə verərsə, klapanı tam gediş boyunca hərəkət etdirə bilər; xətt təhlükəsiz vəziyyətə gətirilməlidir. Sıfır və tam açılma nöqtələri faktiki mexaniki açıq-bağlı mövqelərlə yoxlanılır. İdarəetmə siqnalının artması ilə klapanın açılması və ya bağlanması prosesin təsvirinə uyğun sazlanır. Ölü zona çox dar seçildikdə aşınma və hava sərfi arta bilər; çox geniş seçildikdə isə idarəetmə dəqiqliyi azalır.

Son mövqe açarları qutusu: əmrdən asılı olmayan mövqe təsdiqi

Son mövqe açarları qutusu xüsusilə açma-bağlama proses klapanlarında aktuator valının son mövqelərini elektrik siqnalı ilə bildirir. Vizual göstərici sahə baxışı zamanı sürətli yoxlama imkanı verir; daxilindəki mexaniki, induktiv və ya digər aşkarlama elementi DCS/PLC-yə siqnal ötürür. Qutunun VDI/VDE 3845 interfeysinə uyğunluğu montajı asanlaşdıra bilər, lakin val adapteri, kronşteynin hündürlüyü, fırlanma istiqaməti və yumruqcuğun sazlanması yenə də yoxlanılmalıdır. Açıq və bağlı mövqe sensorlarının səhv uyğunlaşdırılması idarəetmə düzgün işləsə belə, idarəetmə otağında vəziyyətin tərs göstərilməsinə səbəb olur.

Festo SRBC-CA3-YR90-N-1-P-C2P20 son mövqe açarları qutusu
SRBC son mövqe açarları qutusu dörddəbir dövrlü aktuatorun mexaniki mövqeyini yerli göstərici və elektrik əks əlaqəsi ilə göstərir. Şəkildə 3482808 məhsul nömrəli SRBC-CA3-YR90-N-1-P-C2P20 göstərilir. Şəkil: Festo rəsmi məhsul arxivi.

SIL məlumatlarını düzgün oxuyun

3482808 məhsul nömrəli SRBC variantının 11 avqust 2026 tarixli məlumat vərəqində induktiv ölçmə prinsipi, PNP normalda açıq çıxış və Eurocert sertifikatı ilə əlaqəli SIL 3 məlumatı göstərilir. Bu qiymət bütün SRBC ailəsinə və ya qutunun quraşdırıldığı tam klapan blokuna avtomatik şamil edilmir. Təhlükəsizlik bütövlüyü sensor, kabel, giriş modulu, məntiq həll edicisi, pilot klapan, aktuator, klapan və sınaq quruluşunun ümumi arxitekturası ilə qiymətləndirilir. İstifadə olunan nasazlıq intensivlikləri, iş rejimi, ümumi səbəblər, diaqnostik əhatə və dövri sınaq intervalı təhlükəsizlik tələbləri spesifikasiyasında sənədləşdirilməlidir.

Bundan əlavə, mövqe əks əlaqəsi klapanın daxili kipliyini birbaşa təsdiqləmir. Val bağlı mövqeyə çatsa belə, kipləşdiricinin zədələnməsi və ya yad cisim səbəbindən sızma yarana bilər. Kip bağlanma kritikdirsə, təzyiq, sərf və ya proses təhlili vasitəsilə əlavə yoxlama tələb oluna bilər. Son mövqe açarları qutusu mexaniki mövqeni göstərir; proses nəticəsini hansı ölçmənin təsdiqləyəcəyi ayrıca müəyyənləşdirilməlidir.

Pilot klapan və pnevmatik buraxma qabiliyyəti

Pilot klapan elektrik və ya pnevmatik əmri aktuator kameralarındakı hava axınına çevirir. Birtərəfli və ikitərəfli təsirli aktuator üçün düzgün axın yolları funksiyası, monostabil və ya bistabil davranış, sarğının gərginliyi, NAMUR interfeysi, əl ilə idarəetmə, sərf və hava çıxışı quruluşu seçilir. Festo proses səhifəsi VSNC, VOFC, VOFD və VOFI kimi ailələri bu çərçivədə göstərir. Lakin təhlükəli zona təsdiqi və ya SIL tətbiqi məhsul ailəsinə əsasən deyil, seçilmiş tam variantın sertifikatı və tətbiq arxitekturası üzrə yoxlanılmalıdır.

Aktuatorun işləmə müddəti yalnız fırlanma momenti ilə müəyyən edilmir. Aktuatorun həcmi, təchizat təzyiqi, pilot klapanın sərfi, şlanqın diametri və uzunluğu, fitinqlər, sürət tənzimləyici elementlər və hava çıxışı səsboğucuları dolma-boşalma müddətini formalaşdırır. Çox sürətli bağlanma hidravlik zərbə və ya klapanın aşınmasına səbəb ola bilər; çox yavaş hərəkət isə prosesin təhlükəsizlik müddətini aşa bilər. Sürət hər iki istiqamətdə nəzarətli şəkildə tənzimlənməli və qəbul sınağında müəssisənin minimum təzyiqində ölçülməlidir.

Elektrik təchizatı kəsildikdə pilot klapanın yayla geri qayıtması, hava təchizatı kəsildikdə aktuatorun yayının hərəkət istiqaməti və hava təchizatı bərpa olunduqda klapanın hərəkəti ayrı-ayrılıqda araşdırılır. Bistabil klapan son elektrik əmrini saxlasa belə, hava təzyiqi itdikdə aktuatorun davranışı dəyişə bilər. Yenidən enerji verildikdə gözlənilməz avtomatik hərəkətin qarşısını almaq üçün idarəetmə məntiqi, təzyiqin tədricən artırılması və operator proseduru birlikdə layihələndirilməlidir.

ATEX uyğunluğu tam konfiqurasiyadan asılıdır

Partlayış təhlükəli mühit üçün əvvəlcə müəssisə tərəfindən zona, qaz və ya toz qrupu, temperatur sinfi, avadanlıq kateqoriyası və ətraf mühit temperaturu müəyyən edilir. Sonra hər bir elektrik və qeyri-elektrik komponentinin bu təsnifata uyğun dəqiq variantı seçilir. DFPD ailəsinin bəzi konfiqurasiyaları, bəzi son açar qutuları və pilot klapanlar müxtəlif ATEX və ya IECEx seçimləri təklif edə bilər; bu, standart variantın partlayış təhlükəli zonada istifadə oluna biləcəyi demək deyil. Sertifikat nömrəsi, markalanma, xüsusi istifadə şərtləri və icazə verilən aksesuarlar məhsul təhvil verilməzdən əvvəl yoxlanılmalıdır.

Mövqeləndiricinin və ya sensor qutusunun gövdə mühafizəsi də partlayışdan mühafizə üsulu ilə eyni deyil. Ex i, Ex d və ya digər mühafizə yanaşmaları kabel kipgəcləri, baryerlər, torpaqlama və texniki xidmət üçün fərqli qaydalar tələb edir. Məhsulun üzərindəki etiket, uyğunluq bəyannaməsi, sertifikat əlavəsi və istifadə təlimatı faktiki icra sənədləri qovluğunda saxlanılmalıdır. Boyalı səth, statik elektrik yüklənməsi, zərbə, proses temperaturundan istilik ötürülməsi və ətraf mühitin korroziya təsiri kimi mexaniki şərtlər də sahə üzrə risk qiymətləndirilməsinə daxildir.

Havanın hazırlanması, material və ətraf mühit

Mövqeləndiricinin və pilot klapanın sabit işləməsi üçün istehsalçının tələb etdiyi hissəcik, su və yağ sinfinə uyğun sıxılmış hava təmin edilməlidir. Filtr-tənzimləyicinin buraxma qabiliyyəti yalnız normal sərfiyyatı deyil, eyni vaxtda hərəkət edən klapanların pik hava sərfini də qarşılamalıdır. Tənzimləyicinin aktuatordan məsafəsi, təchizat xəttinin həcmi və aşağı temperaturda kondensatın yaranması və donma riski qiymətləndirilir. Korroziyalı atmosferdə uyğun gövdə örtüyü, paslanmayan birləşmələr və pilot klapan vasitəsilə geri hava qəbulu kimi seçimlər məhsul səviyyəsində araşdırılır.

Axıcı mühitlə təmasda olan klapan materialı ilə pnevmatik aktuatorun ətraf mühitə davamlılığı fərqli məsələlərdir. Aktuator adətən proses mühiti ilə təmasda olmur; lakin klapanın kipgəcindən sızmaya, yuma kimyəvi maddələrinə, duzlu mühitə və ya UV təsirinə məruz qala bilər. Ətraf mühit temperaturu aktuatorun və elektron aksesuarların ortaq iş diapazonunda qalmalıdır. Proses temperaturu val və montaj dəsti vasitəsilə ötürülürsə, istilik izolyasiyası və ya uzatma tələb oluna bilər.

Rəqəmsal inteqrasiya və diaqnostika

Mövqe əmri, faktiki mövqe, açıq-qapalı əks əlaqə siqnalı, hərəkət müddəti, hava təzyiqi və nasazlıq vəziyyəti idarəetmə sistemində ayrı-ayrı siqnallar kimi işarələnməlidir. Bir “klapan nasazlığı” biti əvəzinə aşağı hava təzyiqi, açılma vaxtının aşılması, bağlanma vaxtının aşılması, ziddiyyətli son mövqe siqnalları, mövqe sapması və rabitə itkisi fərqləndirildikdə texniki xidmət daha tez istiqamətləndirilir. Analoq siqnallarda xəttin qırılması və diapazondan kənar qiymətlər; rəqəmsal rabitədə isə cihaz identifikatoru, vəziyyət kodu və vaxt nişanı izlənilə bilər.

Klapanın hərəkət müddətindəki dəyişmə tendensiyası sürtünmənin artmasının, aşağı hava təzyiqinin, səsboğucunun tutulmasının və ya aktuatorun aşınmasının erkən əlaməti ola bilər. Lakin bu məlumat kontekstdən kənar şərh edilməməlidir. Proses təzyiqi, məhsul temperaturu və klapan uzun müddət hərəkətsiz qaldıqdan sonrakı ilk hərəkət nəticəni dəyişə bilər. Texniki xidmət göstəricisi yaradılarkən eyni istismar şəraitləri müqayisə edilməli və yanlış həyəcan siqnallarını azaldacaq baza dövrü müəyyən edilməlidir.

İstismara vermə və qəbul sınağı

  1. Sənədlərin yoxlanılması: Klapanın, aktuatorun, montaj dəstinin, pilot klapanın, mövqeləndiricinin və ya son açar qutusunun tam kodu sertifikatlar və sxemlərlə müqayisə edilir.
  2. Mexaniki yoxlama: Hərəkət istiqaməti, birləşmə oxu, mexaniki dayaq məhdudlaşdırıcıları, val adapteri, boltların sıxma momentləri və əl ilə təhlükəsiz hərəkət yoxlanılır.
  3. Pnevmatik yoxlama: Havanın keyfiyyəti, tənzimləyici, port birləşmələri, şlanqın diametri, sızma, havanın xaric edilməsi və işləmə müddəti yoxlanılır.
  4. Elektrik yoxlaması: Sarğının gərginliyi, PNP/NPN, analoq siqnalın miqyası, torpaqlama, kabel kipgəci və təhlükəli zona baryerləri yoxlanılır.
  5. Funksional sınaq: Açma-bağlama əmri, yerli göstərici, əks əlaqə, modulyasiya istiqaməti və idarəetmə konturu real şəraitdə sınaqdan keçirilir.
  6. Nasazlıq sınağı: Təhlükəsiz prosedur əsasında elektrik və hava təchizatının kəsilməsi, siqnalın qırılması, aşağı təzyiq və yenidən işə salınma zamanı davranış müşahidə edilir.

Açılma və bağlanma müddətləri müəssisədəki minimum hava təzyiqində və mümkünsə ən çətin proses şəraitində ölçülməlidir. Modulyasiyalı klapanda 0, 25, 50, 75 və 100 faiz əmrlərində faktiki mövqe qeydə alınır; histerezis və istiqamət dəyişdikdə davranış qiymətləndirilir. Lazım gəldikdə proses dəyişəninin sabitliyi nəzərə alınaraq kontur sazlanır. Yayla geri qayıtma və ya fövqəladə bağlanma sınağı avadanlıq və proses üçün hazırlanmış xüsusi prosedur olmadan aparılmamalıdır.

Təklif və komponentlər siyahısı üçün yoxlama siyahısı

  • Proses mühiti, xətt təzyiqi, təzyiq fərqi, temperatur və ətraf mühitin korroziya şəraiti
  • Klapanın tipi, istehsalçısı, ölçüsü, val/flans interfeysi, hərəkət bucağı və ya gedişi və fırlanma momenti/qüvvə əyrisi
  • Açma-bağlama və ya modulyasiya funksiyası, normal işləmə müddəti və dövr tezliyi
  • Minimum-normal-maksimum hava təzyiqi, havanın keyfiyyət sinfi, mövcud hava sərfi və şlanq məsafəsi
  • Birtərəfli və ya ikitərəfli təsirli aktuator; elektrik və hava təchizatı kəsildikdə fail-open, fail-close və ya müəyyən edilmiş başqa vəziyyət
  • Pilot klapanın funksiyası, hava sərfi, NAMUR interfeysi, sarğı gərginliyi, əl ilə idarəetmə və havanın xaric edilməsi sxemi
  • Son açar qutusunun sensor tipi, çıxışı, konnektoru/kipgəci, yerli göstəricisi və kabelləşdirmə planı
  • Mövqeləndiricinin siqnal diapazonu, aktuator tipi, hava buraxma qabiliyyəti, əks əlaqə və rabitə tələbləri
  • ATEX/IECEx zona və markalanma tələbləri; SIL hədəfi, təhlükəsizlik funksiyası və sınaq intervalı
  • Montaj dəsti, fitinq-şlanq, tənzimləyici, manometr, səsboğucu, izolyasiya və ehtiyat hissələri siyahısı

Bu məlumat dəsti tamamlandıqda Festo proses avtomatlaşdırması komponentləri ayrı-ayrı kataloq mövqeləri kimi deyil, göstəriciləri ölçülə bilən vahid klapan qurğusu kimi seçilə bilər. Düzgün aktuator klapanı tələb olunan qüvvə ilə və tələb olunan müddətdə hərəkət etdirir; pilot klapan hava axınını idarə edir; mövqeləndirici və ya son açar qutusu idarəetmə sisteminə etibarlı əks əlaqə təmin edir. Risk qiymətləndirilməsi, sertifikatlar və qəbul sınaqları isə qurğunun yalnız işlədiyini deyil, müəyyən edilmiş proses və təhlükəsizlik funksiyasını yerinə yetirdiyini göstərir.