PLC proqramlaşdırılması sənaye avtomatlaşdırma sistemlərində geniş istifadə olunan bir bacarıqdır. Bəs PLC proqramlaşdırılması necə həyata keçirilir?
Sənaye dünyasında səmərəlilik, təhlükəsizlik və dəqiqlik hər zamankından daha vacib olmuşdur. Bu tələbləri qarşılamaq üçün sənaye avtomatlaşdırma sistemləri istehsal proseslərini optimallaşdırmaqda və insan müdaxiləsini minimuma endirməkdə mühüm rol oynayır. Bu sistemlərin mərkəzində isə PLC-lər (proqramlaşdırıla bilən məntiqi kontrollerlər) dayanır. Bəs PLC proqramlaşdırılması nədir və necə həyata keçirilir?
PLC-lər sənaye avtomatlaşdırmasının təməl elementləridir. Onlar giriş siqnallarını qəbul edir, müəyyən məntiqi və ya alqoritmi tətbiq edir, sonra isə çıxış qurğularına müvafiq siqnallar göndərirlər. Bunun sayəsində mürəkkəb sənaye proseslərinin avtomatik idarə edilməsi mümkün olur. PLC proqramlaşdırılması bu qurğuların funksionallığını təmin edən mühüm bir bacarıqdır.
PLC proqramlaşdırılması
PLC (proqramlaşdırıla bilən məntiqi kontroller) proqramlaşdırılması sənaye avtomatlaşdırma sistemlərində geniş istifadə olunan bir bacarıqdır. PLC-nin funksiyası giriş qurğularından məlumat almaq, müəyyən məntiqi və ya alqoritmi tətbiq etmək, sonra isə çıxış qurğularına müvafiq siqnallar göndərməkdir. PLC proqramlaşdırılması bir çox sənaye prosesinin avtomatik idarə edilməsini təmin etmək üçün istifadə olunur.
PLC proqramlaşdırılması necə həyata keçirilir?
PLC proqramlaşdırma bacarığı sənaye avtomatlaşdırmasının mühüm bir hissəsidir və bir çox sənaye sahəsində istifadə olunur. Məsələn; istehsal, energetika, su təchizatı və tullantı sularının təmizlənməsi, nəqliyyat və s.
Aşağıdakı addımları izləyərək PLC proqramını uğurla yarada, sınaqdan keçirə və istismara verə bilərsiniz. Hər addımı diqqətlə izləmək və lazım gəldikdə mütəxəssislərdən və ya mənbələrdən dəstək almaq vacibdir.
Layihənin təhlili və tələblərin müəyyən edilməsi
Ehtiyaclarınızı müəyyən edin və sistem tələblərinizi anlayın:
- İlk addım layihənizin tələblərini və məqsədlərini müəyyən etməkdir. Hansı prosesi idarə etmək istəyirsiniz? Hansı giriş və çıxış qurğularına ehtiyacınız var?
- Girişlərinizi (sensorlar, açarlar və s.) və çıxışlarınızı (mühərriklər, klapanlar və s.) müəyyən edin.
- Məntiq və idarəetmə əməliyyatlarını anlayın. Hansı şərtlər daxilində hansı çıxışlar aktivləşdirilməlidir?
Proqramlaşdırma mühitinin seçilməsi
PLC-lər, adətən, xüsusi proqramlaşdırma dilindən və ya qrafik əsaslı proqramlaşdırma interfeysindən istifadə edir. Məsələn, Ladder Logic (pilləli məntiq) ən geniş istifadə olunan dil növlərindən biridir.
- PLC proqramlaşdırılması üçün istifadə ediləcək proqram təminatını seçin. Məsələn, Siemens PLC-ləri üçün TIA Portal, Allen-Bradley PLC-ləri üçün isə RSLogix kimi proqram təminatlarından istifadə oluna bilər.
- Proqram təminatını kompüterinizə quraşdırın və açın.
PLC aparat təminatının konfiqurasiyası
Seçdiyiniz proqramlaşdırma mühitindən istifadə edərək müəyyən etdiyiniz məntiqi tətbiq edən proqram yaradın. Bu, giriş siqnallarını emal etməklə və müəyyən edilmiş şərtlərə uyğun çıxış siqnalları yaratmaqla həyata keçirilir.
- PLC aparat təminatınızı proqramlaşdırma proqramında təyin edin. Buraya istifadə edəcəyiniz giriş və çıxış modullarının, şəbəkə parametrlərinin və digər aparat komponentlərinin konfiqurasiyası daxildir.
Ladder Logic (pilləli məntiq) proqramlaşdırılması
PLC proqramlaşdırma dilləri arasında ən geniş istifadə olunanı Ladder Logic-dir. Bu dil elektromexaniki relelərin pilləli diaqramlarına bənzər qrafik dildir.
- Məntiqi əməliyyatları yerinə yetirmək üçün kontaktorlar, sarğılar, taymerlər, sayğaclar və digər elementlərdən istifadə edərək Ladder Logic proqramı yaradın.
- Giriş siqnallarını emal edərək çıxışları idarə etmək üçün məntiqi şərtlər yaradın.
Proqramın sınaqdan keçirilməsi və yoxlanılması
Yaradılmış proqramı sınaqdan keçirin və sistem tələblərinə cavab verib-vermədiyini yoxlayın. Bu mərhələdə, adətən, simulyasiya alətlərindən və ya fiziki sistemlərdən istifadə olunur.
- Yaradılmış proqramı real sistem üzərində sınaqdan keçirin.
- Giriş siqnallarına reaksiyanın gözlənilən davranışa uyğun olduğunu və çıxışların düzgün idarə edildiyini yoxlayın.
PLC-yə yükləmə və istismara vermə
PLC-yə yükləmə və istismara vermə üçün;
- Təsdiqlənmiş proqramı PLC-yə yükləyin.
- PLC-ni real sistemə qoşun və istismara verin.
- PLC-nin funksionallığını yoxlayın və lazım gəldikdə tənzimləmələr aparın.
İstismarın davam etdirilməsi və texniki xidmət
Nəhayət;
- Sistemin istismarı zamanı müntəzəm texniki xidmət göstərin.
- Ehtiyac yarandıqda proqramda dəyişikliklər edin və ya təkmilləşdirmələr əlavə edin.
- Fövqəladə hallarda sürətli müdaxilə üçün ehtiyat planları hazırlayın.
